..είμαστε Μακαρονάδες!

Με αφορμή την παγκόσμια ημέρα ζυμαρικών

Tα μακαρόνια πρέπει να βράζονται για όσο διαρκούν τρία “Πάτερ Ημών”
_Bartolomeo Sacchi

Η ιστορία καταγωγής των ζυμαρικών μπορεί να χαρακτηριστεί πολύπλοκη και εύκολα πέφτεις σε μύθους και αντιφάσεις. Ωστόσο αυτή τη στιγμή τα ζυμαρικά αποτελούν ένα από τα βασικά διατροφικά προϊόντα πολλών, οι άνθρωποι απολαμβάνουν τις φημισμένες συνταγές αλλά και χιλιάδες παραλλαγές, προσαρμοσμένες στις ιδιομορφίες και τα γούστα της κάθε χώρας. Το μόνο σίγουρο είναι ότι οι Ιταλοί έχουν ανυψώσει τα ζυμαρικά ή καλύτερα την πάστα σε άλλα επίπεδα, έχουν καταφέρει με απλά υλικά, φρέσκα μυρωδικά και χορταρικά, να αναδείξουν γεύσεις και να μετατρέψουν σε γευστικά αριστουργήματα. Παράλληλα όμως και στην Ασία είναι πολύ διαδεδομένα τα ζυμαρικά από το αλεύρι ρυζιού που υπάρχει σε αφθονία.

Ο μεγαλύτερος μύθος ότι τα μακαρόνια έφερε στην Ιταλία ο Μάρκο Πόλο με την επιστροφή του από την Άπω Ανατολή τον 13ο αιώνα, συνεχώς απορρίπτεται. Στην Ελλάδα συναντάμε πρώτη φορά την ύπαρξη των ζυμαρικών στην αρχαία Ελλάδα με την λέξη 'λάγανον' που περιγράφει μία φαρδιά πλακωτή ζύμη. Η ζύμη αυτή μεταφέρθηκε και στην Ιταλία από τους πρώτους Έλληνες έποικους γύρω στον 8ο αιώνα π.X, και μετονομάστηκε σε "laganum" στα λατινικά, τα σημερινά λαζάνια. Αξίζει να σημειωθεί ότι η προέλευση της λέξης “μακαρόνια” είναι Ελληνική και προέρχεται από τη λέξη 'Μακάρια', καθώς ήταν τρόφιμα που συμβόλιζαν την αναγέννηση και παρασκευάζονταν από σιτάρι.

Στην Ιταλία συναντάς σε τοιχογραφίες του 4ου αιώνα π.χ. διάφορα σκεύη για το βράσιμο νερού, μία επιφάνεια για την ανάμιξη νερού με αλεύρι, ένας κυλινδρικός πλάστης και ένα εργαλείο κοπής, παρόμοιο με αυτό που χρησιμοποιείται σήμερα για να κόβουμε τα ζυμαρικά. Τα ζυμαρικά υπήρχαν και στην αρχαία Κίνα καθώς και στον Αραβικό κόσμο με την ονομασία 'rishta', αλλά δεν γνωρίζουμε κατά πόσο προϋπήρχαν της ελληνικής εκδοχής. Πολλοί είναι τελικά αυτοί που διεκδικούν λίγη από την δόξα των φημισμένων ζυμαρικών αλλά είναι πολύ δύσκολο να αποδείξουν για την πατρότητά τους.

Η πρώτη συνταγή ζυμαρικών καταγράφεται στα μέσα του 15ου αιώνα στο βιβλίο του μάγειρα Martino da Como και αργότερα συναντάμε τα ζυμαρικά στα κείμενα του Bartolomeo Sacchi, ο οποίος μας λέει ότι τα μακαρόνια πρέπει να βράζονται για όσο διαρκούν τρία "Πάτερ Ημών". Από τον 15ο αιώνα τα ζυμαρικά άρχισαν να παρασκευάζονται για εμπορικούς σκοπούς και το 18ο αιώνα γνώρισαν τη μεγάλη τους άνθηση. Με την εισαγωγή της ντομάτας από την Νότια Αμερική αρχίζουν να εμφανίζονται και οι πρώτες σάλτσες ντομάτας που δένουν τέλεια με τα ζυμαρικά. Πλέον κάθε σχήμα ζυμαρικού έχει και τη δικιά του σάλτσα.. και η παρασκευή ενός τέλειου πιάτου ζυμαρικού έχει αναχθεί σε πραγματική ιεροτελεστία.

H Παγκόσμια Ημέρα Ζυμαρικών καθιερώθηκε να γιορτάζετε κάθε χρόνο στις 25 Οκτωβρίου από το 1998 με πρωτοβουλία της Ένωσης των Ευρωπαίων Βιομηχάνων Ζυμαρικών (UNAFPA) και σε ανάμνηση του πρώτου συνεδρίου της Ένωσης το 1995. Σκοπός ήταν να γνωστοποιήσει στο ευρύ κοινό τη γευστική και θρεπτική αξία των ζυμαρικών. Στα πρώτα γεννέθλια ζυμαρικών για να γιορταστεί η μέρα τότε, το Μεξικό διοργάνωσε μια καμπάνια προσπαθώντας να διώξει την προκατάληψη ότι τα ζυμαρικά παχαίνουν, η Γερμανία διοργάνωσε παρέλαση με κορίτσια ντυμένα μακαρόνια, ενώ στην Κωνσταντινούπολη μοιράστηκαν στους δρόμους πιάτα με ζυμαρικά.

Σήμερα, γιορτάζοντας τα δέκατα όγδοα πλέον γεννέθλια, μαγειρεύουμε ή τρώμε μόνο ζυμαρικά...

κείμενο: ιάκωβος-καγκελίδης
επιμέλεια: πωλίνα-ταϊγανίδου + τάσος-θώμογλου