Μάνα για σπουδές πάω, όχι στον πόλεμο!

«σαν βγεις στον πηγαιμό για τη σχολή, ζακέτα να έχεις μαζί σου παιδί μου…»

Δεν πάει πολύς καιρός από τότε που η κυρία Νούλα παινευόταν στη γειτονιά για το πόσο καλά γράφει ο γιος της στις Πανελλήνιες… Οι μέρες πέρασαν, οι βαθμοί βγήκαν, βγήκαν και οι βάσεις… Μετά λοιπόν τα τρικούβερτα γλέντια για την εισαγωγή του Αλέξανδρου στο Πολυτεχνείο Κρήτης, έρχεται ο μεγάλος σπαραγμός… «Πού πας παιδί μου στην Κρήτη; Δεν ξαναδίνεις μήπως περάσεις Θεσσαλονίκη, να μπορώ να πετάγομαι αν χρειαστείς κάτι;»

Όλα αυτά βέβαια, διόλου δεν πτοούν τον Αλέξανδρο που πέρασε στη σχολή που ήθελε και θα ζήσει επιτέλους μόνος του! Εξάλλου, είναι αρκετά μεγάλος πια κι ας μη λένε να το καταλάβουν οι γονείς του.

Αυτή η ιστορία δεν μπορεί παρά να θυμίζει σε όλους (σχεδόν) τα φοιτητικά μας χρόνια. Κλασική ιστορία για την ελληνική οικογένεια. Ας μην είμαστε όμως τόσο σκληροί με την Ελληνίδα μάνα κι ας βάλουμε τα πράγματα σε μια σειρά.

Σίγουρα οι σπουδές και η φοιτητική ζωή είναι κάτι που ονειρεύονται και σχεδιάζουν πολλοί νέοι που μοχθούν και θυσιάζουν πολλά κομμάτια της παιδικής και εφηβικής τους ηλικίας για να πετύχουν το στόχο που έχουν θέσει. Ας μην ξεχνάμε κι αυτούς που για τον χ λόγο δεν τα κατάφεραν και τόσο καλά στις εξετάσεις ή που λόγω οικονομικών δυσχερειών της οικογένειας αδυνατούν να μετακομίσουν σε άλλη πόλη για σπουδές.

Ωστόσο, όσων οι κόποι δικαιώθηκαν τελικά, βρίσκονται αντιμέτωποι όχι μόνο τις δικές τους αγωνίες, αλλά -δυστυχώς- και μ’ αυτές των γονιών τους… «Πώς θα σου στέλνω ταπεράκια; Πότε θα έρχομαι να σου καθαρίζω; Θα βρωμίσεις εκεί! Θα έρθω να μείνω μαζί σου για να σε φροντίζω τον πρώτο καιρό!», αναφωνεί η Ελληνίδα μάνα, μόλις λίγο καιρό μετά το «γράφΟΥΜΕ πολύ καλά!» και το «περάσΑΜΕ στο Πολυτεχνείο Κρήτης!». Σας θυμίζει τη μάνα της διπλανής πόρτας;

Σε αυτό το σημείο να επισημάνω κάτι: ο μαθητής είναι αυτός που γράφει και αυτός που περνάει σε μια σχολή! Δηλαδή το παιδί σου, Ελληνίδα μάνα! Όχι εσύ! Ναι, εσύ ήσουν το στήριγμά του στον αγώνα του και τα ατέλειωτα ξενύχτια του, αλλά ό,τι πέτυχε το πέτυχε ο έφηβος! Συχνά οι Έλληνες γονείς θεωρούν τα παιδιά προέκταση του εαυτού τους και σίγουρα δε φταίνε αυτοί. «Έτσι μεγαλώσαμε στην Ελλάδα» θα σου πουν. Καλώς ή κακώς η ελληνική οικογένεια είναι πανίσχυρη κι ενώ αυτό μπορεί να φάνηκε χρήσιμο σε παλιότερες εποχές που στόχος ήταν η επιβίωση, τα τελευταία χρόνια δεν μπορεί παρά να πνίγει τα μέλη της με την υπερπροστασία και την υπερβολική αγάπη-εμπλοκή στη ζωή και τις αποφάσεις των μελών της.

Ας φτάσουμε όμως στις δυσκολίες που μας προκαλεί η νοοτροπία μας. Ναι, είναι λογικό να μεταβούν οι γονείς μαζί με το παιδί στην πόλη σπουδών του στην αρχή για να βρουν σπίτι και να το «τακτοποιήσουν». Έτσι, τόσο ο νέος φοιτητής όσο και οι γονείς του θα έχουν την ευκαιρία αφενός να περάσουν δημιουργικό χρόνο μαζί, αφετέρου να συνειδητοποιήσουν τα νέα δεδομένα στη ζωή τους. Και σαφώς είναι καλό, αν χρειαστεί, να παραμείνει ο γονέας τις πρώτες ημέρες με τον έφηβο, εφόσον το επιθυμεί ο νέος, προκειμένου να προσαρμοστεί πιο ήπια, αλλά καλό είναι να αποφεύγεται η παρατεταμένη παραμονή του γονέα, καθώς η φοιτητική ζωή προσφέρεται για να επιτευχθεί η περαιτέρω αυτονόμηση και η ανεξαρτητοποίηση του νεαρού ενήλικα φοιτητή. Αν δυσκολευτεί ο νέος σε αυτό το κομμάτι, αυτό που χρειάζεται είναι ενθάρρυνση από τους γονείς και ειλικρινές νοιάξιμο για να αντιμετωπίσει την κατάσταση και να εμπιστευτεί τον εαυτό του και τις δυνάμεις του κι όχι τους γονείς του να τρέχουν για άλλη μια φορά πίσω από τον κανακάρη τους, απαγγέλλοντας το 《σαν βγεις στον πηγαιμό για τη σχολή, ζακέτα να έχεις μαζί σου παιδί μου…»

Εξάλλου, η βασική προετοιμασία γι’ αυτήν την περίοδο, αλλά και γενικότερα για την αυτονόμηση και ανεξαρτητοποίηση του παιδιού, καλό είναι να γίνεται από την παιδική του ηλικία. Οι γονείς μπορούν -και συνιστάται- να μαθαίνουν στα παιδιά τους ανεξαρτήτως φύλου (και το λέω αυτό ως Ελληνίδα κόρη!) πώς να φροντίζουν το δωμάτιό τους και το σπίτι και να τα ενθαρρύνουν να αναλαμβάνουν ευθύνες του σπιτιού, ανάλογα με την ηλικία τους. Όσα περισσότερα «όπλα» πάρει το παιδί από μικρό, τόσο λιγότερα θα είναι τα άγχη και των δύο πλευρών όταν μείνει μόνος του ο νέος. Ακόμα όμως κι αν δεν τα έχει μάθει από μικρό παιδί, ποτέ δεν είναι αργά… Ανάγκα και θεοί πείθονται, που έλεγαν και οι αρχαίοι ημών… Με λίγη βοήθεια (τηλεφωνική!) όλα γίνονται!

«Το ξέρω εγώ το παιδί μου, είναι κλειστό, θα ζοριστεί εκεί να κάνει φίλους…» Οι γονείς πολλές φορές πιστεύουν διάφορα για τα παιδιά τους που πόρρω απέχουν από την πραγματικότητα και από την υπερβολική αγάπη τους ίσως καταπιέζουν τα παιδιά τους λόγω των δοξασιών αυτών. Και τι προτείνεις στην τελική, μαντάμ; Να μείνεις μαζί του για να κάνετε παρέα; Άσε το παιδί σου να μάθει να αντιμετωπίζει μόνο του τις δυσκολίες της ζωής που έρχονται, «να μεγαλώσει» δηλαδή… Εσύ μπορείς να μαθαίνεις τα νέα του τηλεφωνικά ή μέσω skype, αλλά μην παρεξηγείσαι αν δεν μπορεί να σου απαντά πάντα, καθώς μπορεί να είναι απασχολημένος με τις νέες του παρέες. Δεν είσαι η μόνη πηγή ευτυχίας του παιδιού σου και πρέπει να χαίρεσαι γι’ αυτό!

Είπαμε όμως να μην είμαστε σκληροί με τους γονείς, οι οποίοι ειδικά αν δεν υπάρχει άλλο παιδί μέσα στο σπίτι, βιώνουν το σύνδρομο της άδειας φωλιάς, κάτι που μετά από τόσα χρόνια συνύπαρξης με το παιδί τους είναι συχνά εξαιρετικά επώδυνο. Ωστόσο, μπορούμε να το δούμε και ως μια ευκαιρία να επαναπροσδιορίσουν οι γονείς τη σχέση τους ως ζευγάρι. Επίσης, μπορούν να επενδύσουν σε δραστηριότητες που τους ευχαριστούν, με τις οποίες ίσως λόγω του παιδιού δεν είχαν το χρόνο να ασχοληθούν παλαιότερα.

Στο τέλος, ολόκληρη η οικογένεια θα είναι πιο ευτυχισμένη όταν τα μέλη της ξαναβρούν τους ρυθμούς τους και συνεχίσουν τις ζωές τους, έστω κι από απόσταση. Υπάρχουν άλλωστε τόσες διακοπές μέσα στο χρόνο για να έχουν την ευκαιρία να βρίσκονται ξανά όλοι μαζί...

κείμενο: μάρα-φωτιάδου
φωτογραφίες: ιάκωβος-καγκελίδης
επιμέλεια: αλέξανδρος-κόγκας + πωλίνα-ταϊγανίδου