Τα ταμπού της Βέροιας

Τι απαγορεύεται να συζητάμε μεταξύ μας

Σύμφωνα με το λεξικό, ταμπού ονομάζεται ότι απαγορεύεται να γίνει αντικείμενο συζήτησης, οτιδήποτε εκλαμβάνεται ως ιερό ή μιερό με το οποίο απαγορεύεται η επαφή μαζί του, ή ένα πρόσωπο ή θεσμός στον οποίο απαγορεύεται να ασκήσουμε εναντίον του κριτική. Απαγορεύεται, απαγορεύεται, απαγορεύεται. Με άλλα λόγια, το ταμπού είναι ένα συρματοφραγμένο οικόπεδο, που αποκλείει αυστηρά την είσοδο σε επισκέπτες, απειλώντας με πινακίδες νεκροκεφαλών και ρεύμα υψηλής τάσης. Λες και δεν μπορούμε οι περαστικοί, με μια ματιά, να δούμε ακριβώς τι συμβαίνει πίσω από τον διάτρητο φράχτη. Ο ένοικος του ταμπού είναι συνήθως ένας hillbilly, ένας άξεστος αγροίκος, ο οποίος προσπαθεί απεγνωσμένα να υποκριθεί ότι είναι ένα άτομο με κύρος ενώ η υποκρισία του κρέμεται σφιχτά από τα μπατζάκια του, σαν ένα κακομαθημένο, μυξιάρικο παιδί. Όταν δεν κατορθώνει να πείσει, η επιβολή του γίνεται με εκφοβισμούς και διαπόμπευση. Το ταμπού είναι ο άρχοντας του bullying. Ακολουθούν μερικά παραδείγματα από ταμπού στην πόλη της Βέροιας. Αν διαβάζοντας κάποιο από αυτά σκεφτείς, «χαζομάρες φίλε, αυτό δεν ισχύει», γεια, ωραίος ο φράχτης σου.

Η ανάπλαση της πόλης

Τριγυρίζει στις συζητήσεις, σε όλες τις παρέες της πόλης, όμως κανένας μας δεν τολμάει να αναζητήσει ευθύνες δημόσια. Η Βέροια μοιάζει σαν να υπέστη ένα κακό λίφτινγκ, στο οποίο κάτι πήγε οικτρά λάθος, αλλά για να μην την προσβάλουμε και νιώσει άσχημα με τον εαυτό της, εμείς συνεχίζουμε να κοιτάμε με ευγένεια μακριά. Εν τω μεταξύ, η πόλη συνεχίζει να κυκλοφορεί καθημερινά ανάμεσά μας, σαν τον Μάικλ Τζάκσον της πλαστικής, χωρίς να επεμβαίνει κάποιος με σοβαρότητα για να κινητοποιήσει κάποιες εναλλακτικές. Να πιάσει ένας άνθρωπος την πόλη, να την κοιτάξει κατάματα και να της πει, «Χριστέ μου, πώς έχεις γίνει έτσι; Έχεις κοιταχτεί στον καθρέφτη; Σαν την Άντζελα Δημητρίου όταν ξυπνήσει έγινες. Ποιός στο έκανε αυτό; Ας βρούμε γρήγορα λύσεις, να θυμίσουν όλα τα χαρακτηριστικά σου την όμορφη, ιστορική πόλη που είσαι, η οποία νοιάζεται για τον πολιτισμό και την επιχειρηματική της ανάπτυξη. Τι εννοείς συζητιέται να ξαναβγάλουν τις αρχαίες πέτρες στη Μητροπόλεως και να τη μονοδρομήσουν; Αααααααα!» (είπε, και χάθηκε ουρλιάζοντας προς τα Παπάκια για να μην τη ξαναδεί ποτέ κανείς).

Χορός

Ο χορός, πολιτισμικός δείκτης για μία κοινωνία και μία πολύτιμη διαδικασία ατομικής έκφρασης, δεν πρόκειται για μία ακόμη χαζοχαρούμενη εκτόνωση. Ο χορός κουβαλάει μέσα του την ιδεολογία μίας γενιάς και σε δύσκολες ιστορικά εποχές, όπως αυτήν που διανύουμε, λειτουργεί αποσυμφορητικά ως βαλβίδα συναισθηματικής αποσυμπίεσης. Τώρα, τι συνέβη στη Βέροια την τελευταία δεκαετία και έχουμε καταλήξει με μία τόσο συμπλεγματική νυχτερινή ζωή, δεν ξέρω. Βγαίνοντας για διασκέδαση στην πόλη, βρίσκεις τον εαυτό σου περιτριγυρισμένο από άλλους σαν και εσένα, βιδωμένοι στις θέσεις τους σαν πλαστικοί παίκτες σε παιδικό ποδοσφαιράκι, όπου στο πρώτο ανεπαίσθητο λίκνισμά σου στο ρυθμό της μουσικής, θα σε κοιτάξουν αποδοκιμαστικά, σαν να κατέβασες τα βρακιά σου μέχρι τα γόνατα και άρχισες να ψέλνεις τον εθνικό ύμνο της Νιγηρίας. Ζσγνώμι...Άκουσα μουσική και χόρεψα· δεν ήξερα ότι απαγορεύεται. Θα πάω να αυτομαστιγωθώ. Ή μάλλον η τιμωρία θα έρθει σε λίγα λεπτά, όταν θα πλησιάσει την παρέα μου ο ανώμαλος της βραδιάς, για να μας προτείνει να πάμε να διασκεδάσουμε στα μπουζούκια μαζί με την παρέα του. Έχουν και λεφτά. Τον φίλο του, τον φωνάζουνε ο Τράπεζας. (Πραγματική στιχομυθία σε μαγαζί της Βέροιας. Αναστεναγμός). Ο χορός δεν είναι πρόσκληση για σεξ. Χριστέ μου, πόσοι συχνάζετε στα μαγαζιά της πόλης με τα κατεβασμένα ρολά για να το πιστεύετε αυτό! Ένας ολοκληρωμένος άνθρωπος χρειάζεται πολύπλευρες εκφράσεις. Έτσι ανακινείται η δημιουργικότητά του, νιώθει πιο ασφαλής και σίγουρος με τον εαυτό του και εφευρίσκει λύσεις στα προβλήματά του, που αρχικά έμοιαζαν άλυτα. Let’s dance επιτέλους! (εκτός από εσένα ανώμαλε, εσύ μείνε εκεί που είσαι).

Το ανείπωτο ταξικό σύστημα

Οι ισχυροί της Βέροιας, πυλώνες της εμπορικής και κοινωνικής ζωής, είναι αυτοί που καθορίζουν τι είναι κουλ και τι όχι, στη μικρή μας πόλη. Κυκλοφορούν ανάμεσά μας με τα καλύτερα αυτοκίνητά τους, ανεβάζοντας τις καλύτερες φωτογραφίες στο φέισμπουκ από την καλύτερη ζωή τους και τα καλύτερα τραπέζια στα μαγαζιά είναι κρατημένα για αυτούς. Οι ισχυροί προέρχονται από μία καλύτερη οικογένεια από τη δική σου. Ναι, καλύτερος σημαίνει ότι έχουν περισσότερα χρήματα από εσένα, οπότε κάνε ντίαλ μάδερφακερ. Βουτηγμένος, όπως είσαι, στην εποχή της οικονομικής κρίσης, πλατσουρίζοντας απελπισμένος για να παραμείνεις στην επιφάνεια, τους βλέπεις να σε προσπερνούν ανέκφραστοι, με τη μηχανή του ιστιοπλοϊκού τους να σε πιτσιλάει στο πρόσωπο. Τα δικά τους υπαρξιακά προβλήματα λύνονται με μία βόλτα με το κότερο. Οι δικές σου μεταφυσικές ανησυχίες μεταβολίζονται ανεβασμένος σε μία καρέκλα, τρίβοντας συνοφρυωμένος τα ντουλάπια της κουζίνας μέχρι πίσω. Ανάμεσα στους έχοντες τρυπώνουν, συχνά, διαφημίζοντες έχοντες, άνθρωποι οι οποίοι κυκλοφορούν με ρούχα που κοστίζουν πιο πολύ από το μηνιαίο μισθό τους αλλά δεν βαριέσαι· fake it until you make it. Η νοοτροπία του νικητή, ίσως τους σώσει από το μέλλον που επιφυλάσσεται για τους υπόλοιπους από εμάς, μπαλωμένες τσάντες και κόλλα στα πέδιλα για να μας αντέξουν τη σαιζόν. Όλοι χαιρετιόμαστε στο φούρνο το πρωί, εγκάρδια, αλλά ο καθένας μας αναγνωρίζει σιωπηλά τη θέση του. Δύο κόσμοι που δεν είναι φτιαγμένοι για να γεφυρωθούν ποτέ.

Κακό σεξ

Ή όπως λέει μία φίλη μου, στραβογαμημένες συμπεριφορές. Όποιος έχει βγει έστω και μία φορά στη Βέροια, έχει αντικρύσει ανθρώπους που πάσχουν από μία σοβαρή περίπτωση στραβογαμωσύνης. Ξέρεις πολύ καλά τι εννοώ. Οι στραβογαμημένοι, είναι άντρες και γυναίκες της πόλης, οι οποίοι κυκλοφορούν ανάμεσά μας με μία μόνιμη έκφραση δυσαρέσκειας και αηδίας. Από το να τους ζητήσεις ένα σκαμπώ ή να περιμένουν λίγο στην ουρά, θα σε κοιτάξουν ξυνισμένοι με το βλέμμα «κάνω σεξ, αλλά το σεξ που κάνω δεν με ικανοποιεί, οπότε ξεσπάω επάνω σου». Παγιδευμένοι στα στερεοτυπικά, καταπιεσμένα πρότυπα των γονιών τους· τα τρίπτυχα, δούλα-κυρά-πόρνη και βαρβατίλα-μούσκουλα-οι άντρες δεν κλαίνε, εγκλωβίζονται σε άρθρα του τύπου, «Πώς να τον ρίξεις από το πρώτο ραντεβού;» (ξέρω εγώ, θα περιμένω όταν δεν κοιτάει και θα τον σπρώξω). Δεν έχουν αφιερώσει αρκετό χρόνο για να μάθουν που μπαίνει τι και για πόση ώρα, απασχολημένοι όπως ήταν να εκπληρώσουν τους στόχους και τα όνειρα του γειτονικού τους περιβάλλοντος. Ποτέ δεν σκέφτηκαν τι θέλουν πραγματικά οι ίδιοι, ανακαλύπτοντας τι τους προσφέρει ευχαρίστηση στο κρεβάτι, στον καναπέ, στον πάγκο της κουζίνας, κόντρα στο παράθυρο, πάνω στο πιάνο, κρεμασμένοι από τον πολυέλαιο, συγνώμη, τι έλεγα; Αφαιρέθηκα. Τελοσπάντων. Το νόημα είναι ότι, συζητώντας ανοιχτά τις ανάγκες μας, τις αποτρέπουμε από το να κακοφορμίσουν, αυξάνοντας κατακόρυφα τις πιθανότητες να βρούμε ανθρώπους που θα μοιράζονται μαζί μας, κοινές φαντασιακές επιταγές. Περισσότερη ευτυχία είναι αδιαπραγμάτευτη, ακόμη και αν έρχεται με ένα ζευγάρι γόβες σε 48 μισό και ένα καπέλο κοκκινοσκουφίτσας σε large, παρακαλώ.

Ναρκωτικά

Ποιά ναρκωτικά; Εμείς στη Βέροια είμαστε ήσυχοι άνθρωποι, που καλλιεργούν ροδάκινα. Τα ναρκωτικά ήταν μία ξεπερασμένη μόδα που τη συζητούσαμε τη δεκαετία του 80’. Τότε που στην επικαιρότητα βρισκόταν η Κολομβία, ο Πάμπλο Εσκομπάρ, ο πόλεμος των καρτέλ και το ανελέητο κυνήγι της αστυνομίας με τον υπόκοσμο. Κάθε εβδομάδα, στο τοπικό αστυνομικό δελτίο της Ημαθίας φιγουράρουν συλλήψεις για υποθέσεις ναρκωτικών, όμως αν ρωτήσεις τη μέση νοικοκυρά στο δρόμο, θα σηκώσει τους ώμους της αδιάφορα. Δεν ξέρω τι μου λες. Ο γιος της γειτόνισσας λείπει στο εξωτερικό για σπουδές. Αυτή είναι η επίσημη εκδοχή και όποιος επιθυμεί να τη διαψεύσει, ας παρουσιάσει στοιχεία με σωστά πρωτοκολλημένα έγγραφα και παράβολα. Άλλωστε αυτή είναι η δουλειά των δημοσιογράφων, αυτοί να μας τα πούνε. Χα, χα (αμήχανο γελάκι). Ναρκωτικά; Ποιά ναρκωτικά; Εγώ δεν ξέρω, ότι δεν ξέρετε και εσείς. Τα ταμπού είναι η ραχοκοκκαλιά που κρατάει το σύστημα της πόλης όρθιο. Συμμόρφωση και σιωπή. Ότι δεν συζητιέται και δεν αναγνωρίζεται φωναχτά, δεν υπάρχει.

κείμενο + φωτογραφίες: στεφανία-βερροιώτου
μοντέλα: ιωάννα-παρασίδου (εξώφυλλο), έλενα-γκαμπράνη, humanin-side, βασίλης-ρέππας
επιμέλεια: πωλίνα-ταϊγανίδου