Πατρίδα μ’ αραεύω σε

Πολιτιστικός Σύλλογος Πατρίδας «Ευστάθιος Χωραφάς»

Αν με ρωτάς από πού είμαι, και καλά κάνεις και ρωτάς, ναι από την Πατρίδα είμαι, οπότε… από Πόντου άρξαται. Στο χωριό μου η ποντιακή παράδοση διατηρείται μέσα από τις άοκνες προσπάθειες τόσο των κατοίκων όσο και των δράσεων του Πολιτιστικού Συλλόγου. Μεγαλώσαμε με τα αρώματα της ποντιακής κουζίνας, τις ιστορίες της γιαγιάς –πάντα στα ποντιακά-, μέσα από τα ποντιακά γλέντια αλλά και τις θύμισες, την αγωνία των γονιών μας να μην ξεχάσουμε τις πατρίδες μας…

Κάθε χρόνο διοργανώνονται πολλές εκδηλώσεις καθ’ όλη τη διάρκεια του χρόνου, οι οποίες κορυφώνονται στις καλοκαιρινές εκδηλώσεις, στα πλαίσια του εορτασμού της Αγίας Παρασκευής. Μια βδομάδα εκδηλώσεων που έχει όμως ως παράλληλο σκοπό την ανάδειξη του θρησκευτικού χαρακτήρα της γιορτής και που περιλαμβάνει παραδοσιακά πανηγύρια με μουσικές του Πόντου αλλά και από διάφορα άλλα μέρη, όπως η Μικρά Ασία και η Κρήτη. Πρόθεση εξάλλου, του συλλόγου είναι να δώσει βήμα στο παραδοσιακό τραγούδι κάθε περιοχής του ελληνισμού.

Οι εκδηλώσεις του συλλόγου ξεκινούν στις 2 του Κουντούρ (του Φλεβάρη) τότε που εορτάζει η Υπαπαντή του Χριστού. Στο ναό της Υπαπαντής, εκεί όπου βρίσκονται τα κειμήλια των προγόνων μας, το Ευαγγέλιο, το άγιο δισκοπότηρο, οι καμπάνες που μεταφέρθηκαν από τα βάθη του Πόντου, μετά την ολοκλήρωση της καθιερωμένης λειτουργίας ξεκινάει η προσφορά φαγητού και ένα μικρό γλέντι στην αυλή της εκκλησίας.

Ακολουθεί η περίοδος της Αποκριάς και τα παραδοσιακά κούλουμα. Τότε προσφέρεται δωρεάν άφθονο κρασί, αχνιστή φασολάδα, χαλβάς που θρυμματίζεται και λιώνει στο στόμα, τουρσί, αλλά και ελιές για να τιμήσουμε το εθνικό μας δέντρο. Τα μέλη του Συλλόγου της Πατρίδας δεν περιορίζονται μόνο στην παροχή φαγητού, αλλά προσφέρουν στο ένθερμο κοινό παραδοσιακή ποντιακή μουσική και την ευκαιρία για ένα ακόμη πανηγύρι. Στις 19 Μαΐου διοργανώνονται εκδηλώσεις μνήμης της γενοκτονίας των θυμάτων των Ελλήνων του Πόντου στο μνημείο που χτίστηκε στο περιβάλλοντα χώρο του Πολιτιστικού Συλλόγου. Οι εκδηλώσεις ολοκληρώνονται κάθε χρόνο με τον ετήσιο χορό του. Η παρουσία του συλλόγου δε σταματάει εκεί, είναι εκεί όπου χρειάζεται να στηρίξει και να βοηθήσει με την παρουσία του.

Αξίζει να σημειωθεί ότι δεκάδες εθελοντές, μέλη του συλλόγου, προσφέρουν τη βοήθειά τους για να εξυπηρετήσουν με αγάπη και χαμόγελο χιλιάδες κόσμου. Ξεπερνούν τις δυνάμεις τους. Εξάλλου, είναι εθελοντές, όχι επαγγελματίες. Όλοι μαζί προσπαθούν να κρατήσουν την παράδοση ζωντανή, να φέρουν την παράδοση κοντά στα παιδιά τους, να στηρίξουν το έργο του συλλόγου, να αγοράσουν ποντιακές φορεσιές, να μάθουν την ποντιακή διάλεκτο και να μπορούν να τραγουδούν και να χορεύουν.

Αυτό όμως που δεν πρέπει να περάσει απαρατήρητο σε καμία περίπτωση είναι η εντυπωσιακή συμμετοχή των νέων ανθρώπων στα χορευτικά τμήματα του Πολιτιστικού Συλλόγου Πατρίδας «Ευστάθιος Χωραφάς». Μικρά παιδιά και έφηβοι, που μέσα στην κυψέλη του συλλόγου έρχονται σε επαφή με την πολιτιστική τους παράδοση για να μπορέσουν όχι μόνο να είναι σε θέση να μας παρουσιάζουν τις χορευτικές τους ικανότητες σε κάθε ευκαιρία, αλλά κυρίως να μας καθησυχάζουν έμπρακτα σε σχέση με το ρόλο που θα έχει η παράδοση στη ζωή των μελλοντικών γενιών. Αντικρίζοντας στα μάτια των μικρών χορευτών τη γυαλάδα της περηφάνιας και τη συναίσθηση της αποστολής που έχουν αναλάβει, ως λαμπαδηδρόμοι μιας αρχαίας διαδρομής, εφησυχάζεις και αισιοδοξείς. Αυτά τα παιδιά των χορευτικών είναι η σπουδαιότερη απόδειξη της συγκλονιστικής δουλειάς που γίνεται στο σύλλογο της Πατρίδας, αλλά και η δικαίωση κάθε ανθρώπου που συμβάλλει με τον τρόπο του στην ενίσχυση του έργου του.

Για χάρη του συλλόγου τώρα, αλλά και στο πρόσωπό του για χάρη του χωριού, της πόλης, του νομού και της ελληνικής ποντιακής παράδοσης, χιλιάδες συμπολίτες μας βρίσκονται κάθε φόρα σε κάθε εκδήλωσή του. Η ευχή όλων είναι τα γέλια να ‘ναι πολλά και οι χαρές δυνατές για να ακουστούνε όσο πιο μακριά γίνεται. Να τα ακούσει κι ο Χωραφάς και να γλυκαθεί για όσα δεν πρόλαβε να ζήσει και να υπερηφανευτεί γι’ αυτά που πρόλαβε να πει: Ευστάθιε, «το Τουρκοχώρι εν Τεμόν!» Ας... συνεχίσουν οι χοροί, λοιπόν!

Ήταν κάπου στις αρχές Ιουνίου του 1921 όταν ο Ευστάθιος Χωραφάς αναφώνησε «Το Τουρκοχώρι εν Τεμόν» και οδήγησε τους συγχωριανούς του στη νέα τους Πατρίδα. Την επέλεξε λόγω της ομοιότητας της περιοχής με τις δύο προηγούμενες αλησμόνητες πατρίδες (Κασταμονή και Ταχτάγραν) μαζί με τον δάσκαλο Ορφανίδη Παύλο και συγχωριανούς τους. Αν ζούσε σήμερα ο Ευστάθιος Χωραφάς σίγουρα θα ένιωθε υπερήφανος και ίσως και να αναφωνούσε: «Παναγία μου, τι κόσμος!»

κείμενο: νίνα-καγκελίδου
φωτογραφίες: κωνσταντία-μαζαράκη + γιάννης-ζιώρης + τάσος-θώμογλου + ιάκωβος-καγκελίδης
επιμέλεια: αλέξανδρος-κόγκας + πωλίνα-ταϊγανίδου

Πατρίδα μ’ αραεύω σε

"Ας... συνεχίσουν οι χοροί, λοιπόν!"