Ο Γκαγκάριν του Πέτρου Τατσόπουλου…

προσγειώθηκε στη Βιβλιοθήκη της Βέροιας

Στην ελληνική γραμματική ομώνυμες λέξεις ονομάζονται αυτές που αν και όμοιες φωνολογικά, έχουν περισσότερες από μία σημασίες. Ο τόνος φερειπείν. Είναι το σημείο στίξης πάνω από τις λέξεις, είναι όμως και μονάδα μέτρησης του βάρους, ψάρι, αλλά και ο μουσικός ήχος. Η τσίχλα. Το μυαλό πάει τόσο στο γνωστό ωδικό πτηνό όσο και στο τεράστιας σύλληψης γλυκό λάστιχο που μασάμε αυτιστικά. Και σ’ αυτόν τον αχανή σκληρό δίσκο μέσα στο κεφάλι μας πιάνει πλέον μερικά megabytes και η λέξη Γκαγκάριν. Αν για κάποιους Γκαγκάριν ήταν μόνο ο Γιούρι, ο πρώτος άνθρωπος στην ιστορία που ταξίδεψε στο διάστημα, από τώρα και στο εξής στον ίδιο νευρώνα του εγκεφάλου στριμώχνεται και το ομώνυμο βιβλίο του Πέτρου Τατσόπουλου.

Κι αν ο Ρώσος κοσμοναύτης ταξίδεψε με το διαστημόπλοιό του γύρω από τη Γη στις 12 Απριλίου 1962, ο δικός μας «ΓΚΑΓΚΑΡΙΝ» προσγειώθηκε στη Δημόσια Κεντρική Βιβλιοθήκη Βέροιας, τη Δευτέρα 30 Ιανουαρίου 2017. Αν είσαι τύπος που απεχθάνεται τα ταμπού, τα τετριμμένα πρωτόκολλα και τα comme-il-faut, λογικά θα απόλαυσες την παρουσίαση του βιβλίου. Αν δεν ήρθες, τι να σε κάνω;

Στην αρχή της βραδιάς, το βιβλίο προλόγισε ο δικός μας, ο arive-στας, ο φιλόλογος Αλέξανδρος Κόγκας και μετά πήρε το λόγο κάποιος ξένος ονόματι Πέτρος Τατσόπουλος, ο οποίος μας συστήθηκε ως ο συγγραφέας του «ΓΚΑΓΚΑΡΙΝ : Ο κόσμος από χαμηλά». Έτσι τουλάχιστον έκανε ο ίδιος την κατανομή των ρόλων, αστειευόμενος με τη σχετική ανάρτηση που είχε κάνει πριν την εκδήλωση και τα like που μάζεψε τελικά η… φωτογραφία του Αλέξη. Δύσκολος ο ρόλος του.

Όποιος έχει παρακολουθήσει τον Πέτρο Τατσόπουλο ξέρει πως όταν παίρνει το λόγο, τα προηγούμενα εύκολα ξεχνιούνται. Παρ’ όλα αυτά, το πλάνο δεν απαρτιζόταν από μια γλάστρα κι ένα ποτιστήρι, αλλά από δυο καταπέλτες που εκσφενδόνιζαν συνεχώς ατάκες, γνώσεις και χιούμορ. Με λίγα λόγια, παρουσίαση βιβλίου ήταν μόνο στα χαρτιά. Στην ουσία, ήμασταν μάρτυρες μιας πολύ ενδιαφέρουσας και διασκεδαστικής κουβέντας… στον Ενικό.

Πάμε και στην ταμπακέρα. Παίρνοντας επάξια τη σκυτάλη από τον Τρούμαν Καπότε, τον εμπνευστή αυτού του συγγραφικού είδους, ο Πέτρος Τατσόπουλος μοιάζει να νιώθει πλέον οικεία στο χώρο των “non-fiction novels”. Τι είναι αυτά; Πρόκειται για την αφήγηση πραγματικών γεγονότων και ανθρώπων αποδιδόμενη με το δραματικό ύφος του μυθιστορήματος. Όλη η ιστορία της νεότερης Ελλάδας των τελευταίων 70 χρόνων τραβηγμένη με την κάμερα «από χαμηλά». Τι πάει να πει αυτό; Μια ακτινογραφία του ποιοι είμαστε και ποιο είναι το μέρος που πατάμε δοσμένη όχι όπως την παρουσιάζουν με το συμβατικό, παραδοσιακό τρόπο τα βιβλία της Ιστορίας, δηλαδή με άξονα π.χ. το ποιος ήταν πρωθυπουργός ή ποια ήταν τα σημαντικά ιστορικά γεγονότα κάθε περιόδου, αλλά από κάτω προς τα πάνω. Ένα κολάζ από τις μικρότερες ιστορίες των ανθρώπων που συνθέτουν το κάδρο της Ιστορίας με γιώτα κεφαλαίο.

Αν η ιστορία που διδασκόμαστε στα σχολεία είναι η φωτογραφία, το «ΓΚΑΓΚΑΡΙΝ» είναι το αρνητικό της. Είναι ο κόσμος δοσμένος από χαμηλά, κόντρα στο κατεστημένο του εξωραϊσμού των γεγονότων. Είναι μια αξονική τομογραφία που οδηγεί σε αυτοκριτική κι αυτή με τη σειρά της σε εθνική αυτογνωσία. Κι ο Πέτρος Τατσόπουλος δεν είναι απλά η πένα. Είναι ένας μόδιστρος υψηλής συγγραφικής ραπτικής που κάνει με αξιοσημείωτο τρόπο μια συρραφή από όλες τις επιμέρους Ελλάδες μέσα στην κοινωνία μας. Μέσα από αλυσιδωτές αντιδράσεις.

Πώς από τον Γιούρι Γκαγκάριν και την έλευσή του στην Αθήνα πάμε στον Γλέζο, στον Λυκουρέζο και πώς γίνεται η σύνδεση με την ιστορική αθηναϊκή μουσική σκηνή “Gagarin 205”. Πώς η απόσταση από τον Χατζιδάκι μέχρι τον Φλωρινιώτη και μέχρι τον Γκουσγκούνη είναι ένα τσιγάρο και 5 πλακάκια δρόμος. Πώς συνδέονται Εμπειρίκος και Σουγκλάκος και κάπου εκεί μέσα Θεοδωράκης, Σωτηρία Μπέλλου, Άννα Βίσση και Καρβέλας, Χάρρυ Κλυνν και τόσοι άλλοι. Πνευματικοί πατρίκιοι και πληβείοι, όλοι ανακατεμένοι στο ίδιο χαρμάνι της Ψωροκώσταινας, οι οποίοι παρότι μπορεί να μην έχουν καμία σχέση μεταξύ τους ή ακόμα να μην αναγνωρίζει ο ένας τον άλλο, όλοι μαζί διαμορφώνουν το κάδρο της σύγχρονης Ελλάδας και του καθενός από εμάς.

Δεν ξέρω αν υπάρχει ο όρος – ελπίζω όχι – αλλά μετά από ενδελεχή σκέψη καταλήγω στο ότι πιο ακριβής για το βιβλίο θα ήταν ο χαρακτηρισμός “domino novel". Ο κάθε ήρωας, το κάθε κομμάτι του domino πέφτει κι ακουμπάει το επόμενο μέχρι να πέσει και το τελευταίο. Και θα κλείσω όπως ακριβώς άνοιξε ο Πέτρος Τατσόπουλος τη βραδιά της παρουσίασης του βιβλίου του στη Βέροια.

Βάσει μιας έρευνας που διάβασε, είπε, ο 1 στους 2 Έλληνες αφού παίρνουν το απολυτήριο και καίνε τα σχολικά βιβλία τους, στην υπόλοιπη ζωή τους δε θα ξαναδιαβάσουν ούτε ένα βιβλίο! Εκτός από τα σχολικά βιβλία καίνε και τα μυαλά τους, θα συμπληρώσω. Ακόμα κι έτσι, το «ΓΚΑΓΚΑΡΙΝ : Ο κόσμος από χαμηλά» είναι η ιδανική επιλογή για το ξεκίνημα δημιουργίας μιας πνευματικής αντιπυρικής ζώνης.

κείμενο: μιχάλης-χασιώτης
φωτογραφίες: κωνσταντία-μαζαράκη
επιμέλεια: πωλίνα-ταϊγανίδου + ιάκωβος-καγκελίδης

Αν η ιστορία που διδασκόμαστε στα σχολεία είναι η φωτογραφία, το «ΓΚΑΓΚΑΡΙΝ» είναι το αρνητικό της

...