Scroll to top
Back
alexandros_kogkas cause

Ω, γλυκύ μου έαρ…

  • Κείμενο:

    μιχάλης_χασιώτης

  • Φωτογραφίες:

    ρούλα_θώμογλου

  • Ημερομηνία:

    Μάρτιος 2017

  • Επιμέλεια:

    αλέξανδρος-κόγκας + πωλίνα-ταϊγανίδου

Scroll

Η μέρα που, κατά τον Bernard Williams, ο Θεός δημιούργησε την ελπίδα ήταν πιθανότατα η ίδια μέρα που δημιούργησε την Άνοιξη. Και σκέφτομαι πως, όσο κλισέ και γλυκανάλατη μπορεί να δείχνει η φράση με την πρώτη ματιά, άλλο τόσο το νόημά της μπορεί να αντικατοπτρίζει την πραγματικότητα. Δύσκολα βέβαια να τον έφερε ο δρόμος από το Έσσεξ στην Ημαθία τον Βρετανό φιλόσοφο και να άλλαξε τα πρωινά αυγά του με το μπέικον, με μαρμελάδα ροδάκινο και φρέσκα μήλα, αλλά για κάποιο λόγο η φράση του κούμπωσε στο μυαλό μου γάντι στη μικρή μας Ροδακινούπολη.

Η Άνοιξη δεν είναι για τον τόπο μας μόνο πολύχρωμα λουλούδια, πουλάκια που κελαηδάνε, ήλιος χωρίς δόντια και ελαφριά ρούχα. Δεν είναι απλώς μια εποχή «που ανθίζουν τα κλαδιά και βγάζει η γης χορτάρι», όπως θρυλείται πως είπε ο Αθανάσιος Διάκος. Είναι ο ίδιος ο τόπος μας. Είναι ο λόγος που υπάρχει και συνεχίζει να υπάρχει. Ας κάνουμε, λοιπόν, την αυτοκριτική μας. Τι είναι η Βέροια; Τι την χαρακτηρίζει; Ποια είναι η ταυτότητά της; Μια τριμερής ερώτηση στην οποία αρκούν τρεις λέξεις για απάντηση: ιστορία – πολιτισμός – αγροτική παραγωγή. Βέβαια, θα μου πεις, αυτό το ξέρουμε, εννοείται, ποιος το αμφισβήτει;

Εδώ είναι το θέμα.

 

Στην αστυνομική ταυτότητα, τα στοιχεία είναι μεν δικά σου, όμως είναι κάποιος άλλος αυτός που στη δίνει. Έτσι περίπου γίνεται και στην περίπτωσή μας. Το θέμα της ταυτότητας ενός τόπου, σε τελική ανάλυση, δεν είναι θέμα αυτοπροσδιορισμού, αλλά ετεροπροσδιορισμού. Στο πηλίκο, σημασία δεν έχει τι δηλώνεις ότι είσαι, για εσωτερική μόνο κατανάλωση. Σημασία έχει τι εικόνα δίνεις προς τα έξω. Σημασία έχει να ρωτήσεις κάποιον μη Ημαθιώτη ποιες είναι οι πρώτες λέξεις που του έρχονται στο άκουσμα της περιοχής και να σου πει τις τρεις παραπάνω… κι όχι το ρεβανί, τα τροχαία και την ομάδα που μάχεται για τη σωτηρία της στο ποδόσφαιρο. Αν παίξει το πρώτο σενάριο, τότε είσαι σε καλό δρόμο. Αν όχι, τότε άρχισε να ξαναμπερδεύεις την τράπουλα. Γιατί στο κάτω-κάτω της γραφής, αν θες να κάνεις τον μπαλαντέρ, να δείχνεις ότι είσαι λίγο απ’ όλα κι ότι χωράς παντού, στην τελική δεν θα είσαι μάλλον πουθενά. Το πρόβλημα δε βρίσκεται στο ότι ο άλλος δεν καταλαβαίνει το μήνυμά σου, βρίσκεται στο ότι για κάποιο λόγο δεν το έλαβε. Ή δεν το έγραψες σωστά. Το θέμα της ταυτότητας ενός τόπου είναι θέμα ετεροπροσδιορισμού. Αν όμως προηγουμένως δεν έχεις κάνει συνειδητό focus, αν δεν στρέψεις εκεί τον προβολέα και τον τηλεβόα απ’ την άλλη, αν δηλαδή προηγουμένως δεν αυτοπροσδιοριστείς (όχι στη θεωρία, αλλά έμπρακτα, με σχέδιο και μεθοδικότητα), δεν θα ετεροπροσδιοριστείς. Θα’ σαι άχρωμος, άοσμος, άγευστος… αδιάφορος.

Βάζουμε μια άνω τελεία. Έχουμε λοιπόν από τη μια μεριά την Άνοιξη κι από την άλλη, το τρίπτυχο «Ιστορία – πολιτισμός – αγροτική παραγωγή». Θες να βάλεις και την Τέχνη; Θες να βάλεις και τη θρησκευτική κληρονομιά; Και το χειμερινό τουρισμό κι αθλητισμό; Πάμε τώρα να κάνουμε τους κρίκους αλυσίδα. Κανένας πολιτισμός, ποτέ και πουθενά στην παγκόσμια ιστορία και στον παγκόσμιο χάρτη δεν κατέγραψε πολιτιστική ανάπτυξη και δε μεγαλούργησε χωρίς να έχει ισχυρή οικονομία. Αυτή είναι η βάση, στην οποία στηρίζεται ο πολιτισμός, η τέχνη. Και γενικότερα και ειδικότερα. Βέροια, Αιγές, Πέλλα, έβαλαν τον πολιτισμό στην πρίζα αφού προηγουμένως εξασφάλισαν ότι θα τροφοδοτείται με ρεύμα. Πώς; Πατώντας σε στέρεες οικονομικές βάσεις. Ποιες είναι αυτές; Η εξής μία: η γη!

Η περιοχή μας έχει τα πόδια της να πατούν στέρεα στη γη. Στη γεωργία, το ροδάκινο, το μήλο, το κεράσι, στην κτηνοτροφία, στην τυροκομία. Κι εδώ κουμπώνει ο κρίκος της Άνοιξης, του απινιδωτή της τοπικής κοινωνίας και οικονομίας. Αν μου έλεγε κανείς ότι ο μύθος της Περσεφόνης γράφτηκε για τη Βέροια, δεν θα μου έκανε καμία εντύπωση. Ότι ανέβαινε έξι μήνες το χρόνο από τον Κάτω Κόσμο, έμενε στην Κυριώτισσα, έτρωγε τους φασουλονταβάδες της, λίγο μπάτζο και κομπόστα ροδάκινο κι όσο ήταν εδώ, άνθιζε η φύση και η παραγωγή. Και πάμε πίσω στον αρχικό μου προβληματισμό. Η αγροτική παραγωγή στηρίζει την περιοχή. Στηρίζει. Στηρίζεται όμως; Εκσυγχρονίζεται; Ενθαρρύνεται; Το χθες ήταν φωτεινό, το σήμερα ζοφερό, το αύριο; Αν η Ημαθία είναι η καρδιά, η γη είναι ο βηματοδότης της.

Κι η Άνοιξη ο διακόπτης που τον βάζει σε λειτουργία.